ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ PECS®

Το PECS® είναι μία μορφή Επαυξητικής/Εναλλακτικής Επικοινωνίας (ΕΕΕ)

Η Επαυξητική και Εναλλακτική Επικοινωνία (ΕΕΕ) αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους ένα άτομο επικοινωνεί πέρα από την ομιλία ή επιπλέον αυτής. Η ΕΕΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί από ανθρώπους κάθε ηλικίας και ικανότητας.

Η εναλλακτική επικοινωνία μπορεί να χρησιμοποιείται όταν ένα άτομο δεν έχει αρχίσει ακόμη να μιλά ή έχει σταματήσει να μιλά για οποιονδήποτε λόγο. Η επαυξητική επικοινωνία μπορεί να χρησιμοποιείται όταν η ομιλία ενός ατόμου δεν γίνεται πάντα κατανοητή ή δεν είναι αρκετά σύνθετη ή ακριβής ώστε να καλύπτει τις καθημερινές του ανάγκες. Υπάρχουν πολλές επιλογές ΕΕΕ, όπως το PECS, η νοηματική γλώσσα, τα συστήματα επικοινωνίας με κατάδειξη εικόνων και οι συσκευές παραγωγής ομιλίας.

Το PECS δεν εμποδίζει την ανάπτυξη της ομιλίας!

Η έρευνα έχει δείξει ότι το πρωτόκολλο PECS δεν θα αναστείλει ούτε θα παρεμποδίσει την ανάπτυξη της ομιλίας. Αντίθετα, έχει αποδειχθεί ότι το πρωτόκολλο PECS υποστηρίζει την ανάπτυξη της ομιλίας, ενώ οι τεχνικές διδασκαλίας που χρησιμοποιούνται μπορούν να βοηθήσουν ορισμένα άτομα να μιλήσουν περισσότερο!

Το PECS λειτουργεί καλύτερα όταν ακολουθείτε το πρωτόκολλο

Η Pyramid Educational Consultants έχει εκπαιδεύσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων εκπαιδευτικών, γονέων, φροντιστών και αδερφών στην εφαρμογή του Συστήματος Επικοινωνίας μέσω Ανταλλαγής Εικόνων PECS σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλόντων. Επαγγελματίες από διαφορετικούς κλάδους, όπως εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές, βοηθητικό εκπαιδευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι  και αναλυτές συμπεριφοράς, έχουν χρησιμοποιήσει με επιτυχία το PECS με μαθητές από 18 μηνών έως και ενήλικες 80 ετών. Η έρευνα υποστηρίζει ότι άτομα από διάφορα υπόβαθρα μπορούν να μάθουν να εφαρμόζουν το PECS στο σπίτι, στο σχολείο και στην κοινότητα.

Επιπλέον, η έρευνα και η κλινική εμπειρία τονίζουν σταθερά ότι η αποτελεσματικότητα του PECS σχετίζεται άμεσα με την ποιότητα και την πιστή εφαρμογή της εκπαίδευσης. Η υψηλής ποιότητας, βασισμένη στις δεξιότητες εκπαίδευση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική εφαρμογή του πρωτοκόλλου και την επίτευξη ουσιαστικών επικοινωνιακών αποτελεσμάτων. Τα σεμινάρια της Pyramid Educational Consultants έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να παρέχουν αυτό το εις βάθος επίπεδο δομημένης εκπαίδευσης, εξοπλίζοντας τους συμμετέχοντες με τις απαραίτητες δεξιότητες για τη σωστή εφαρμογή του PECS. Παρότι οι βασικές γνώσεις για το πρωτόκολλο μπορούν να αποκτηθούν μέσω πηγών όπως το Εγχειρίδιο PECS και το δωρεάν υλικό και τα βίντεο της Pyramid (π.χ. στο YouTube®), η επίσημη εκπαίδευση από την Pyramid προσφέρει ένα επίπεδο συστηματικότητας και καθοδηγούμενης πρακτικής που συνδέεται στενά με πιο συνεπή και επιτυχημένα αποτελέσματα.

Το PECS διδάσκει Εκφραστική Επικοινωνία

Τα πρώτα στάδια του πρωτοκόλλου PECS εστιάζουν στο να διδάξουν τον εκπαιδευόμενο ότι η επικοινωνία περιλαμβάνει τη μεταφορά ενός μηνύματος σε ένα άλλο άτομο. Στόχος μας είναι η άμεση ανάπτυξη ουσιαστικών δεξιοτήτων επικοινωνίας, επομένως η πρώιμη εφαρμογή επικεντρώνεται στα ενδιαφέροντα του ατόμου. Η πρωτοβουλία στην επικοινωνία και η ικανότητα να ζητά κανείς κάτι είναι οι πρώτες δεξιότητες που διδάσκονται στο PECS. Στη συνέχεια, το πρωτόκολλο προχωρά στη διδασκαλία σχολιασμού (π.χ. «νιώθω», «είναι», «δεν μου αρέσει» κ.ά.), στην απάντηση ερωτήσεων και στη συμμετοχή σε συζητήσεις. Εστιάζουμε από νωρίς σε δεξιότητες αυτοϋποστήριξης, ξεκινώντας από την έκφραση του «όχι», με σεβασμό στις επιλογές και τις προτιμήσεις του ατόμου. Το PECS δεν αφορά να διδάξουμε στο άτομο μόνο να ζητά αντικείμενα, αλλά και να ζητά βοήθεια, να συμμετέχει σε δραστηριότητες με άλλους, να κάνει ερωτήσεις, να εκφράζει ότι δεν θέλει κάτι, καθώς και άλλες δεξιότητες σημαντικές για την καθημερινή του ζωή.

 

Το PECS χρησιμοποιεί αποτελεσματικές τεχνικές διδασκαλίας

Κατά την έναρξη του PECS, ακούμε προσεκτικά και παρατηρούμε τα άτομα που εκπαιδεύουμε ώστε να ξεκινήσουμε με αλληλεπιδράσεις βασισμένες στα ενδιαφέροντά τους. Για τη διδασκαλία μιας δεξιότητας, αξιοποιούνται συχνά οι τμηματικές βοήθειες (prompts), δηλαδή διδακτικές τεχνικές που βοηθούν το άτομο να αποκτήσει δεξιότητες- όπως η επικοινωνία-  τις οποίες δεν μπορεί ακόμη να πραγματοποιήσει χωρίς υποστήριξη. Η τμηματική βοήθεια δεν είναι ποτέ περιοριστική ούτε χρησιμοποιείται για να εξαναγκάσει κάποιον να κάνει κάτι.

Πολλά μικρά παιδιά δεν ανταποκρίνονται ακόμη σε λεκτικές οδηγίες ή στην επίδειξη φυσικών κινήσεων. Η αρχική βοήθεια στο πρωτόκολλο PECS (συνήθως φυσική καθοδήγηση) χρησιμοποιείται για να βοηθήσει τον αρχάριο συνομιλητή να επιτύχει τη φυσική πράξη της μετακίνησης της εικόνας. Το πρωτόκολλο PECS διαφέρει από άλλες στρατηγικές επικοινωνίας επειδή δίνει προτεραιότητα στη διδασκαλία της πρωτοβουλίας από το ίδιο το άτομο, αντί να περιμένει την έναρξη επικοινωνίας από τον συνομιλητή, όπως π.χ. ρωτώντας το άτομο «τι θέλεις;». Ο συνομιλητής περιμένει πάντα το άτομο να ξεκινήσει πρώτο την αλληλεπίδραση.

Εάν ο εκπαιδευόμενος αντιδρά έντονα ή αντιστέκεται, διακόπτουμε άμεσα την παροχή καθοδήγησης για την ανταλλαγή της εικόνας. Προσπαθούμε γρήγορα να εντοπίσουμε τις ανάγκες ή τα ενδιαφέροντά του, χωρίς όμως να απαιτούμε επικοινωνία. Στόχος μας είναι η ανεξάρτητη και αυτόνομη επικοινωνία, γι’ αυτό και αποσύρουμε όλες τις τμηματικές βοήθειες το συντομότερο δυνατό, με βάση την απόδοση του εκπαιδευόμενου.

Το PECS δεν απαιτεί σύνθετα ή εξειδικευμένα υλικά

Το PECS είναι ένα σύστημα επικοινωνίας βασισμένο σε εικόνες. Ο χρήστης του PECS χρειάζεται έναν τρόπο να αποθηκεύει, να έχει πρόσβαση και να μεταφέρει τις εικόνες του. Υπάρχει ευελιξία στη δημιουργία των υλικών που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία του PECS. Η ανεξάρτητη έρευνα υποστηρίζει ότι το είδος της εικόνας δεν αποτελεί μέρος του πρωτοκόλλου, και συνιστάται να χρησιμοποιείται ό,τι είναι πιο πρακτικό για την ομάδα και κατάλληλο για τον μαθητή.

Για να διατηρούνται οι εικόνες ανθεκτικές, χρησιμοποιείται συχνά πλαστικοποίηση. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες επιλογές, όπως κολλητική ταινία συσκευασίας, διαφανείς θήκες κ.ά. και πολλά από τα υλικά αυτά μπορούν να είναι και χειροποίητα. Μας ενθουσιάζει να βλέπουμε τους δημιουργικούς τρόπους με τους οποίους οικογένειες και επαγγελματίες προετοιμάζουν το υλικό για τη διδασκαλία επικοινωνίας μέσω PECS.

Το PECS και το Εκπαιδευτικό Μοντέλο Pyramid δημιουργήθηκαν για να ενδυναμώνουν τη διδασκαλία και τη μάθησηα να διδάξουν και να μάθουν

Tο Εκπαιδευτικό Μοντέλο Pyramid® (Pyramid Approach to Education – PAE), που αναπτύχθηκε από τον Dr. Andy Bondy, παρέχει σε εκπαιδευτικούς και οικογένειες σαφείς κατευθύνσεις σχετικά με το «Γιατί», το «Τι» και το «Πώς» της διδασκαλίας. Το μοντέλο αυτό δίνει έμφαση στο ερώτημα: «Πώς βοηθώ κάποιον να μάθει;».

Προσφέρει ένα πλαίσιο για τη δημιουργία αποτελεσματικών εκπαιδευτικών περιβαλλόντων, ώστε κάθε άτομο να βιώνει ενεργή συμμετοχή σε ουσιαστικές και λειτουργικές δραστηριότητες.

Το Εκπαιδευτικό Μοντέλο Pyramid αποτελεί μια επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση που βοηθά τις εκπαιδευτικές ομάδες και τις οικογένειες να υποστηρίζουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα άτομα, ώστε να αναπτύξουν δεξιότητες που ανοίγουν τον δρόμο για μια πλούσια, χαρούμενη και ολοκληρωμένη ζωή.

Το Εκπαιδευτικό Μοντέλο Pyramid συνδυάζει λειτουργικές αρχές ανάλυσης συμπεριφοράς με έμφαση στη λειτουργική επικοινωνία και τη γενίκευση. Οι σύμβουλοι της Pyramid διεθνώς διαθέτουν ποικίλες επαγγελματικές πιστοποιήσεις, όπως αναλυτές συμπεριφοράς, λογοθεραπευτές, ψυχολόγοι και εκπαιδευτικοί. Η ομάδα μας είναι αφοσιωμένη και δίνει έμφαση στη συνεχή επικοινωνία με τους εκπαιδευόμενους, τις οικογένειές τους και τις εκπαιδευτικές ομάδες, προκειμένου να ιεραρχούνται οι πιο σημαντικές δεξιότητες προς διδασκαλία.

Το PECS χρησιμοποιεί τόσο εξατομικευμένο όσο και βασικό λεξιλόγιο

Όπως και στα παιδιά τυπικής ανάπτυξης, ενσωματώνουμε το λεξιλόγιο καθώς αποκτά νόημα για τους εκπαιδευόμενούς μας. Το αρχικό λεξιλόγιο είναι «εξατομικευμένο», ώστε το άτομο να μπορεί να επικοινωνεί για συγκεκριμένα αντικείμενα και δραστηριότητες. Καθώς οι «βασικές» λέξεις γίνονται πιο ουσιαστικές, προσθέτουμε τις αντίστοιχες εικόνες στο βιβλίο PECS.

Το PECS και οι Gestalt Language Processors

Το PECS μπορεί να βοηθήσει στην επέκταση των επικοινωνιακών δεξιοτήτων όλων των ατόμων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θεωρούνται Gestalt Language Processors (GLPs).

Το PECS ακολουθεί ένα δομημένο πρωτόκολλο και αποτελεί τεκμηριωμένη πρακτική

Το ερευνητικό υπόβαθρο που υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα του PECS ως τεκμηριωμένης πρακτικής είναι ισχυρό και συνεχώς επεκτείνεται, με περισσότερα από 240 ερευνητικά άρθρα από όλο τον κόσμο. Η έρευνα παραμένει επίκαιρη και μόνο το 2023 δημοσιεύθηκαν περισσότερα από 20 άρθρα σχετικά με το PECS.